Polacy z wyboru
Rodziny pochodzenia niemieckiego w Warszawie w XIX i XX wieku

 

Wirtualny Spacer

Wybierz temat spaceru:

 

 

Instrukcja

Poznaj niesamowite miejsca już teraz

  • POMNIK POMORDOWANYCH MIESZKAŃCÓW WAWRA

    27 grudnia, warszawa

    Dodaj Usuń Opis

    POMNIK POMORDOWANYCH MIESZKAŃCÓW WAWRA

    27 grudnia, warszawa

  • MAJĄTEK GŁOSKÓW

    Głosków, pow. piaseczyński.

    Dodaj Usuń Opis

    MAJĄTEK GŁOSKÓW

    Głosków, pow. piaseczyński.

    Głosków – wieś w powiecie piaseczyńskim. W okresie staropolskim była wsią szlachecką, nosiła nazwę Głoskowo i leżała przy lokalnym szlaku handlowym łączącym Piaseczno z Tarczynem.

    Od końca XVIII w. majątek Głosków należał do Tomasza Michała Dangla (1742-1808), znanego w Warszawie fabrykanta powozów, a potem do jego potomków aż do 1879 r. W dziejach wsi w sposób szczególny zapisał się Jan Karol Witalis Dangel (1832-1863), właściciel Głoskowa w latach 1856-1863, który w testamencie dorobek swojego życia (78 tys. złotych) przeznaczył na cele dobroczynne dzieląc je m.in. między włościan z Głoskowa (z przeznaczeniem na pożyczki, zapomogi i szkołę), piaseczyńskich Żydów oraz warszawskie szpitale. Po śmierci Jana w 1863 r. dobra głoskowskie przejął jego brat, Zygmunt Henryk Wincenty (1836-1906), który utworzył w Głoskowie wzorcowe gospodarstwo rolne z dużą owczarnią.

    W latach 20. XX w. majątek należał do Henryka Wilhelma Kolberga h. Kołobrzeg (1861-1935) – inżyniera górniczego, założyciela i współwłaściciela Fabryki Aparatów Optycznych i Precyzyjnych „H. Kolberg i Ska”, bratanka słynnego polskiego etnografa Oskara.

    Do dziś z dawnego majątku zachował się pochodzący z końca XIX w. parterowy, murowany dworek i kilka budynków gospodarczych. Rodziny Danglów i Kolbergów pochodziły z Meklemburgii.

  • PAŁAC W OTWOCKU WIELKIM

    Otwock Wielki, ul. Zamkowa, Karczew

    Dodaj Usuń Opis

    PAŁAC W OTWOCKU WIELKIM

    Otwock Wielki, ul. Zamkowa, Karczew

    Barokowy pałac wzniesiony w latach 1682-1689 przez Kazimierza Ludwika Bielińskiego, późniejszego marszałka koronnego. Znajduje się niedaleko Warszawy, nieco na uboczu, w malowniczym – nieco przywądzącym na myśl Żuławy Wiślane – krajobrazie dorzecza Wisły. Posadowiony został na wyspie jeziora Rokoła, w specjalnie zaprojektowanym parku krajobrazowym.

    Rezydencja „na Otwocku” przez kilkadziesiąt lat pozostawała siedzibą rodu Bielińskich. Na początku XVIII w. częstym gościem bywał tu król August II, który wybrał pałac na miejsce spotkania z carem Piotrem Wielkim (1705 r.). Po śmierci Kazimierza Ludwika Bielińskiego rezydencja przeszła na własność jego syna, Franciszka, późniejszego marszałka wielkiego koronnego i inicjatora wybrukowania Warszawy – pamięć jego dokonań utrwaliła Warszawa w nazwie ulicy Marszałkowskiej.

    Ok. 1830 r. Otwock Wielki przeszedł na własność, pochodzącej z Niemiec, rodziny Kurtzów. Od 1875 r. zarządzenie dobrami otwockimi prowadził Zygmunt Kurtz – wykształcony w Szwajcarii ogrodnik, który założył tu ogromny, liczący ponad 20 tys. drzewek, sad. W swoje owoce zaopatrywał Warszawę, ale także Petersburg. Część rodzinnego majątku Kurtz rozparcelował, a na tym terenie powstało uzdrowisko Otwock. Druga połowa XIX wieku i początek XX to okres powolnego popadania pałacu w ruinę. Niezamieszkałe i zadłużone dobra kilkakrotnie wystawiano wówczas na licytację.



    W latach 50. XX w. w pałacu umieszczono Dom Poprawczy dla dziewcząt, co doprowadziło do dalszych zniszczeń obiektu. Na początku lat 70. XX w. został przejęty przez Urząd Rady Ministrów, i odremontowany, pełnił funkcję hotelową dla rządowych gości. Na początku lat 80. był miejscem internowania Lecha Wałęsy. Dziś należy do Ministerstwa Kultury, a jego użytkownikiem jest Muzeum Narodowe w Warszawie, które prowadzi w pałacu swój oddział, Muzeum Wnętrz. Autorstwo projektu tego pięknego pałacu zazwyczaj przypisuje się Tylmanowi z Gameren, wybitnemu architektowi z okresu panowania Jana III Sobieskiego. Przebudowywany był kilkakrotnie: w latach 1750-1760 przez architekta Jakub Fontana, następnie w latach 1799-1800 przez Fryderyka Alberta Lessela, kilkakrotnie przechodził renowacje. Najważniejszym elementem fasady frontowej jest tympanon wypełniony rzeżbiarką sceną bachanalii z nimfami, satyrami i panem.

  • SZKOŁA "CHYLICZANKA"

    Dodaj Usuń Opis

    SZKOŁA "CHYLICZANKA"

    W podwarszawskiej wsi Chyliczki (gmina Piaseczno) stoją przeszło stuletnie zabudowania jednej z najstarszych szkół rolniczych w Polsce. Założyła ją w 1891 roku - pod nazwą „Zakładu Gospodarczego w Chyliczkach” - hrabianka Cecylia Plater-Zyberkówna – pedagog, działaczka katolicka i publicystka.

    Zyberkówna zamierzała kształcić ubogie włościanki w zakresie praktycznej wiedzy dotyczącej prowadzenia gospodarstwa wiejskiego. Szkoła posiadała działy uczące: hodowli, ogrodnictwa, mleczarstwa, kucharstwa, piekarnictwa, przechowywania płodów rolnych i przetwórstwa. Aby zapewnić szkole wysoki i nowoczesny poziom nauczania hrabianka odwiedzała szkoły o profilu rolnym w wielu europejskich krajach, skąd sprowadzała nowoczesne urządzenia gospodarcze, wydajne rasy bydła i drobiu. Wysoki poziom nauczania i ranga szkoły przyciągały dziewczęta z rodzin ziemiańskich i mieszczańskich, z czasem zaś liczba uczennic z kręgów włościańskich zmalała. Swój cel widziała Zyberkówna nie tylko w kształceniu umiejętności zawodowych, tak potrzebnych w kraju rolniczym, ale przede wszystkim w realizacji idei odrodzenia polskiego społeczeństwa, którego filarem miały być odpowiednio wykształcone i uformowane etycznie, "odrodzone", kobiety.

    Początkowo szkoła mieściła się w podłużnym parterowym budynku, który mieścił kuchnię, piekarnię, pralnię, jadalnię i małą kaplicę. W drewnianym domku znajdował się internat. W 1902 roku otwarto nowy, neoklasycystyczny, reprezentacyjny gmach szkoły, który mieścił sale wykładowe oraz internat. Przez mury chyliczkowskiej szkoły – do wybuchu II wojny światowej – przewinęło się około 1800 uczennic. Po śmierci hrabianki w 1920 roku szkoła przeszła na własność Towarzystwa Oświatowego jej imienia. W 1930 roku placówka przyjęła nazwę "Szkoły Żeńskiej Gospodarstwa Wiejskiego", a następnie "Liceum Gospodarstwa Wiejskiego w Chyliczkach". Ranga placówki była wówczas wysoka, przyjeżdżały się tu kształcić dziewczęta z Anglii, Niemiec i Francji oraz Ameryki.

    W okresie okupacji działalność placówki została przerwana, a w gmachu szkoły zainstalował się lokalny sztab niemieckiego wojska i żandarmerii. Po wycofaniu wojsk niemieckich, we wrześniu 1945 roku, nastąpiła reaktywacja szkoły. Szkoła została znacjonalizowana i przekształcona w "Państwowe Liceum Rolniczo-Gospodarcze w Chyliczkach”, a w 1957 roku uległa zmianie w "Państwowe Technikum Rolniczo-Drobiarskie w Piasecznie”. Podczas uroczystych obchodów 100-lecia szkoły, w grudniu 1991 roku, przywrócono szkole dawny patronat i zmieniono jej nazwę na: "Zespół Szkół Rolniczych im. Cecylii Plater-Zyberkówny w Piasecznie".

  • SZKÓŁKI ŻBIKOWSKIE

    Pruszków, ul. Żbikowska 51

    Dodaj Usuń Opis

    SZKÓŁKI ŻBIKOWSKIE

    Pruszków, ul. Żbikowska 51

    Przedsiębiorstwo ogrodnicze "Szkółki Żbikowskie" to powstała na początku XXI w. firma, która stara się odtworzyć znane przed II wojną światową w całej Polsce, wzorcowe gospodarstwo ogrodnicze. Założył je w końcu XIX w. w podwarszawskich: Żbikowie i Duchnicach Piotr Ferdynand Hoser, pomolog i popularyzator ogrodnictwa. Firma specjalizowała się w hodowli sadzonek drzew owocowych i ozdobnych, które - dzięki komunikacji kolejowej – sprzedawała do różnych zakątków cesarstwa rosyjskiego. Przedsiębiorstwo było nowocześnie wyposażone, m.in. w zespół szklarni, stodołę z suszarnią, dom dla pracowników, kantor oraz wiatrak pompujący wodę, która grawitacyjnie była rozprowadzana po terenie szkółek. Ściśle współpracowało z warszawską firmą "Bracia Hoser", którą kierowali wówczas: Wincenty i Henryk Hoserowie. W sąsiedztwie gospodarstwa Piotr Ferdynand wybudował dom i założył park – arboretum, w którym pielęgnował rzadkie odmiany drzew i krzewów, stanowiące źródło zrazów do produkcji w szkółkach. W okresie międzywojennym "Szkółki  Żbikowskie" były gospodarstwem wzorcowym i należały do najlepszych w kraju. Potwierdzeniem tego był Złoty Medal Mały otrzymany na Powszechnej Wystawie Krajowej w Poznaniu w 1929 r. W 1936 r. administrowanie firmą przejął syn założyciela, Piotr Tadeusz. Przedsiębiorstwo przetrwało II wojnę światową i nie zostało upaństwowione (inaczej niż firma "Bracia Hoser"). Prowadziło samodzielną działalność do 1967 r., kiedy to pod presją ekonomiczną zostało włączone do Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w Duchnicach. W nowej strukturze gospodarczej zaczął się jego powolny upadek.

    Po przemianach politycznych w 1989 r. w Polsce rodzinie Hoserów udało się odzyskać gospodarstwo szkółkarskie i w 2003 r. rodzinna firma rozpoczęła działalność. Zadania tego podjął się prawnuk Piotra Ferdynanda Hosera, Wojciech. Obecnie firma gospodaruje na 8 ha, specjalizuje się w produkcji bambusów (prowadzi hodowlę aż 43 odmian tej rośliny), wierzb oraz traw ozdobnych. Część zysków jest przeznaczana na pieczołowitą renowację historycznych budynków, z których część wpisana została do rejestru zabytków. Kompleks "Szkółek Żbikowskich" tworzą dziś zabudowania pochodzące częściowo jeszcze z końca XIX w. oraz nieco późniejsze, w tym: dom zarządcy i pracowników, stodoła z suszarnią, kantor, zespół szklarni, budynek mieszkalny. Zabytkowy charakter ma też niezwykły park arboretum, w którym rośnie wiele rzadkich gatunków drzew.

  • KONSTANCIN

    Konstancin Jeziorna

    Dodaj Usuń Opis

    KONSTANCIN

    Konstancin Jeziorna

    Konstancin - willowa dzielnica podwarszawskiego Konstancina-Jeziornej, popularne miejsce weekendowych wypadów Warszawiaków. Spacerując po Konstancinie napotykamy eleganckie letniskowe wille z pierwszej połowy XX w., projektowane w rozmaitych stylach nierzadko przez czołowych polskich architektów. Niektóre przypominają okazałe pałace i świadczą o zamożności dawnych właścicieli, którymi byli przedstawiciele rodzin arystokratycznych, finansjery, rodzin fabrykanckich, czy kupieckich.

  • ZAMEK KRÓLEWSKI

    Plac Zamkowy 4

    Dodaj Usuń Opis

    ZAMEK KRÓLEWSKI

    Plac Zamkowy 4

    Początki Zamku Królewskiego sięgają XIV w. Rozbudowywany za czasów Zygmunta III Wazy, uzyskał wówczas kształt zamkniętego pięcioboku. Od XVI w. wieku był siedzibą władz Rzeczypospolitej - rezydencją królewską, miejscem obrad Sejmu, centrum administracyjnym i kulturalnym kraju. Zniszczony w połowie XVII w. podczas wojen ze Szwecją, świetność odzyskał w wieku XVIII. W okresie panowania saskiej dynastii Wettynów przy jego przebudowie pracowali architekci niemieccy sprowadzeni z Saksonii: Johann Friedrich Karcher, Joachim Daniel Jauch, Carl Friedrich Pöppelmann oraz Jan Krzysztof Knöffel; dekoracje rzeźbiarskie tworzył Jan Jerzy Plersch. Za panowania króla Stanisława Augusta Poniatowskiego kolejne projekty przebudowy zamku tworzył Efraim Szreger, a efektowne dekoracje zamkowych sal wykonywali m.in.: Jan Bogumił Plersch oraz Jan Chrystian Kamsetzer. Po upadku Powstania Listopadowego zamek stał się rezydencją namiestników królestwa, a pod koniec XIX w. generał-gubernatorów. W latach 1920–1922 był siedzibą Naczelnika Państwa, w latach 1926–1939 rezydencją Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Spalony i ograbiony przez Niemców w 1939 r., niemal doszczętnie zniszczony w 1944 r. W latach 1971-1988 został odbudowany i zrekonstruowany.

  • OGRÓD SASKI

    Ogród Saski

    Dodaj Usuń Opis

    OGRÓD SASKI

    Ogród Saski

    Zabytkowy park miejski w centrum Warszawy założony przez króla Augusta II Mocnego w pocz. XVIII w. jako ogród w stylu francuskim, według projektów Jana Krzysztofa Naumanna oraz Mateusza Daniela Pöppelmanna. Stanowił część ambitnego założenia urbanistycznego tzw. Osi Saskiej, którego sercem był pałac Saski. W królewskim pałacu mieszkało wielu dworzan pochodzenia niemieckiego, głównie Sasi. Na terenie ogrodu wybudowano kilka obiektów, m.in. Wielki i Mały Salon, Operalnię, ustawiono również 21 barokowych rzeźb, wyobrażających postacie muz i cnót - autorem części z nich był Jan Jerzy Plersch.
    W XVIII w. ogrodnikami ogrodu Saskiego byli m.in. Jan Jakub Mencke, Jan Chrystian Mencke oraz Jan Bogumił Ulrich. W XIX w. park przekształcono na modłę angielską. Podczas II wojny światowej (od 1942 r.) ogród był zamknięty dla Polaków. Po wojnie park odrestaurowano i przekomponowano według projektu Aliny Scholtz przy współpracy Romualda Gutta. Mimo zniszczeń wojennych w Ogrodzie Saskim do dziś zachowało się wiele starych, nawet 200-letnich drzew, 21 rzeźb – z których część jest oryginalna, empirowa fontanna i wodozbiór w kształcie rotundy (aut. H. Marconiego), zegar słoneczny (aut. A. Sikorskiego) oraz Grób Nieznanego Żołnierza (pozostałość pałacu Saskiego).

  • KOŚCIÓŁ EWANGELICKO-AUGSBURSKI ŚW. TRÓJCY

    Pl. Małachowskiego 1

    Dodaj Usuń Opis

    KOŚCIÓŁ EWANGELICKO-AUGSBURSKI ŚW. TRÓJCY

    Pl. Małachowskiego 1

    Kościół Św. Trójcy, autorstwa Szymona Bogumiła Zuga, jest jednym z najbardziej reprezentatywnych przykładów architektury klasycystycznej w Warszawie. Projekt świątyni został osobiście zaakceptowany przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Kościół oddano do użytku w 1781 r. Od tego czasu jest centralnym miejscem w życiu społeczności warszawskich luteran. Zniszczony we wrześniu 1939 r. kościół został odbudowany według projektu Teodora Burschego.

    Ze względu na doskonałą akustykę był i jest wykorzystywany jako sala koncertowa. Występowało tu wielu wybitnych muzyków, wśród nich, w kwietniu 1825 r., Fryderyk Chopin. Przez szereg lat galeria wokół latarni na kopule kościoła była najwyższym punktem widokowym miasta. Z tego miejsca ruchy wojsk nieprzyjacielskich obserwowali oficerowie Tadeusza Kościuszki podczas Insurekcji 1794 r. W 1858 r. pierwszą fotograficzną panoramę Warszawy z galerii kościoła wykonał Karol Beyer.

Generuj trasę Zobacz wszystkie miejsca Usuń zaznaczone

Zamknij

Głosków – wieś w powiecie piaseczyńskim. W okresie staropolskim była wsią szlachecką, nosiła nazwę Głoskowo i leżała przy lokalnym szlaku handlowym łączącym Piaseczno z Tarczynem.

Od końca XVIII w. majątek Głosków należał do Tomasza Michała Dangla (1742-1808), znanego w Warszawie fabrykanta powozów, a potem do jego potomków aż do 1879 r. W dziejach wsi w sposób szczególny zapisał się Jan Karol Witalis Dangel (1832-1863), właściciel Głoskowa w latach 1856-1863, który w testamencie dorobek swojego życia (78 tys. złotych) przeznaczył na cele dobroczynne dzieląc je m.in. między włościan z Głoskowa (z przeznaczeniem na pożyczki, zapomogi i szkołę), piaseczyńskich Żydów oraz warszawskie szpitale. Po śmierci Jana w 1863 r. dobra głoskowskie przejął jego brat, Zygmunt Henryk Wincenty (1836-1906), który utworzył w Głoskowie wzorcowe gospodarstwo rolne z dużą owczarnią.

W latach 20. XX w. majątek należał do Henryka Wilhelma Kolberga h. Kołobrzeg (1861-1935) – inżyniera górniczego, założyciela i współwłaściciela Fabryki Aparatów Optycznych i Precyzyjnych „H. Kolberg i Ska”, bratanka słynnego polskiego etnografa Oskara.

Do dziś z dawnego majątku zachował się pochodzący z końca XIX w. parterowy, murowany dworek i kilka budynków gospodarczych. Rodziny Danglów i Kolbergów pochodziły z Meklemburgii.

Barokowy pałac wzniesiony w latach 1682-1689 przez Kazimierza Ludwika Bielińskiego, późniejszego marszałka koronnego. Znajduje się niedaleko Warszawy, nieco na uboczu, w malowniczym – nieco przywądzącym na myśl Żuławy Wiślane – krajobrazie dorzecza Wisły. Posadowiony został na wyspie jeziora Rokoła, w specjalnie zaprojektowanym parku krajobrazowym.

Rezydencja „na Otwocku” przez kilkadziesiąt lat pozostawała siedzibą rodu Bielińskich. Na początku XVIII w. częstym gościem bywał tu król August II, który wybrał pałac na miejsce spotkania z carem Piotrem Wielkim (1705 r.). Po śmierci Kazimierza Ludwika Bielińskiego rezydencja przeszła na własność jego syna, Franciszka, późniejszego marszałka wielkiego koronnego i inicjatora wybrukowania Warszawy – pamięć jego dokonań utrwaliła Warszawa w nazwie ulicy Marszałkowskiej.

Ok. 1830 r. Otwock Wielki przeszedł na własność, pochodzącej z Niemiec, rodziny Kurtzów. Od 1875 r. zarządzenie dobrami otwockimi prowadził Zygmunt Kurtz – wykształcony w Szwajcarii ogrodnik, który założył tu ogromny, liczący ponad 20 tys. drzewek, sad. W swoje owoce zaopatrywał Warszawę, ale także Petersburg. Część rodzinnego majątku Kurtz rozparcelował, a na tym terenie powstało uzdrowisko Otwock. Druga połowa XIX wieku i początek XX to okres powolnego popadania pałacu w ruinę. Niezamieszkałe i zadłużone dobra kilkakrotnie wystawiano wówczas na licytację.



W latach 50. XX w. w pałacu umieszczono Dom Poprawczy dla dziewcząt, co doprowadziło do dalszych zniszczeń obiektu. Na początku lat 70. XX w. został przejęty przez Urząd Rady Ministrów, i odremontowany, pełnił funkcję hotelową dla rządowych gości. Na początku lat 80. był miejscem internowania Lecha Wałęsy. Dziś należy do Ministerstwa Kultury, a jego użytkownikiem jest Muzeum Narodowe w Warszawie, które prowadzi w pałacu swój oddział, Muzeum Wnętrz. Autorstwo projektu tego pięknego pałacu zazwyczaj przypisuje się Tylmanowi z Gameren, wybitnemu architektowi z okresu panowania Jana III Sobieskiego. Przebudowywany był kilkakrotnie: w latach 1750-1760 przez architekta Jakub Fontana, następnie w latach 1799-1800 przez Fryderyka Alberta Lessela, kilkakrotnie przechodził renowacje. Najważniejszym elementem fasady frontowej jest tympanon wypełniony rzeżbiarką sceną bachanalii z nimfami, satyrami i panem.

W podwarszawskiej wsi Chyliczki (gmina Piaseczno) stoją przeszło stuletnie zabudowania jednej z najstarszych szkół rolniczych w Polsce. Założyła ją w 1891 roku - pod nazwą „Zakładu Gospodarczego w Chyliczkach” - hrabianka Cecylia Plater-Zyberkówna – pedagog, działaczka katolicka i publicystka.

Zyberkówna zamierzała kształcić ubogie włościanki w zakresie praktycznej wiedzy dotyczącej prowadzenia gospodarstwa wiejskiego. Szkoła posiadała działy uczące: hodowli, ogrodnictwa, mleczarstwa, kucharstwa, piekarnictwa, przechowywania płodów rolnych i przetwórstwa. Aby zapewnić szkole wysoki i nowoczesny poziom nauczania hrabianka odwiedzała szkoły o profilu rolnym w wielu europejskich krajach, skąd sprowadzała nowoczesne urządzenia gospodarcze, wydajne rasy bydła i drobiu. Wysoki poziom nauczania i ranga szkoły przyciągały dziewczęta z rodzin ziemiańskich i mieszczańskich, z czasem zaś liczba uczennic z kręgów włościańskich zmalała. Swój cel widziała Zyberkówna nie tylko w kształceniu umiejętności zawodowych, tak potrzebnych w kraju rolniczym, ale przede wszystkim w realizacji idei odrodzenia polskiego społeczeństwa, którego filarem miały być odpowiednio wykształcone i uformowane etycznie, "odrodzone", kobiety.

Początkowo szkoła mieściła się w podłużnym parterowym budynku, który mieścił kuchnię, piekarnię, pralnię, jadalnię i małą kaplicę. W drewnianym domku znajdował się internat. W 1902 roku otwarto nowy, neoklasycystyczny, reprezentacyjny gmach szkoły, który mieścił sale wykładowe oraz internat. Przez mury chyliczkowskiej szkoły – do wybuchu II wojny światowej – przewinęło się około 1800 uczennic. Po śmierci hrabianki w 1920 roku szkoła przeszła na własność Towarzystwa Oświatowego jej imienia. W 1930 roku placówka przyjęła nazwę "Szkoły Żeńskiej Gospodarstwa Wiejskiego", a następnie "Liceum Gospodarstwa Wiejskiego w Chyliczkach". Ranga placówki była wówczas wysoka, przyjeżdżały się tu kształcić dziewczęta z Anglii, Niemiec i Francji oraz Ameryki.

W okresie okupacji działalność placówki została przerwana, a w gmachu szkoły zainstalował się lokalny sztab niemieckiego wojska i żandarmerii. Po wycofaniu wojsk niemieckich, we wrześniu 1945 roku, nastąpiła reaktywacja szkoły. Szkoła została znacjonalizowana i przekształcona w "Państwowe Liceum Rolniczo-Gospodarcze w Chyliczkach”, a w 1957 roku uległa zmianie w "Państwowe Technikum Rolniczo-Drobiarskie w Piasecznie”. Podczas uroczystych obchodów 100-lecia szkoły, w grudniu 1991 roku, przywrócono szkole dawny patronat i zmieniono jej nazwę na: "Zespół Szkół Rolniczych im. Cecylii Plater-Zyberkówny w Piasecznie".

Przedsiębiorstwo ogrodnicze "Szkółki Żbikowskie" to powstała na początku XXI w. firma, która stara się odtworzyć znane przed II wojną światową w całej Polsce, wzorcowe gospodarstwo ogrodnicze. Założył je w końcu XIX w. w podwarszawskich: Żbikowie i Duchnicach Piotr Ferdynand Hoser, pomolog i popularyzator ogrodnictwa. Firma specjalizowała się w hodowli sadzonek drzew owocowych i ozdobnych, które - dzięki komunikacji kolejowej – sprzedawała do różnych zakątków cesarstwa rosyjskiego. Przedsiębiorstwo było nowocześnie wyposażone, m.in. w zespół szklarni, stodołę z suszarnią, dom dla pracowników, kantor oraz wiatrak pompujący wodę, która grawitacyjnie była rozprowadzana po terenie szkółek. Ściśle współpracowało z warszawską firmą "Bracia Hoser", którą kierowali wówczas: Wincenty i Henryk Hoserowie. W sąsiedztwie gospodarstwa Piotr Ferdynand wybudował dom i założył park – arboretum, w którym pielęgnował rzadkie odmiany drzew i krzewów, stanowiące źródło zrazów do produkcji w szkółkach. W okresie międzywojennym "Szkółki  Żbikowskie" były gospodarstwem wzorcowym i należały do najlepszych w kraju. Potwierdzeniem tego był Złoty Medal Mały otrzymany na Powszechnej Wystawie Krajowej w Poznaniu w 1929 r. W 1936 r. administrowanie firmą przejął syn założyciela, Piotr Tadeusz. Przedsiębiorstwo przetrwało II wojnę światową i nie zostało upaństwowione (inaczej niż firma "Bracia Hoser"). Prowadziło samodzielną działalność do 1967 r., kiedy to pod presją ekonomiczną zostało włączone do Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w Duchnicach. W nowej strukturze gospodarczej zaczął się jego powolny upadek.

Po przemianach politycznych w 1989 r. w Polsce rodzinie Hoserów udało się odzyskać gospodarstwo szkółkarskie i w 2003 r. rodzinna firma rozpoczęła działalność. Zadania tego podjął się prawnuk Piotra Ferdynanda Hosera, Wojciech. Obecnie firma gospodaruje na 8 ha, specjalizuje się w produkcji bambusów (prowadzi hodowlę aż 43 odmian tej rośliny), wierzb oraz traw ozdobnych. Część zysków jest przeznaczana na pieczołowitą renowację historycznych budynków, z których część wpisana została do rejestru zabytków. Kompleks "Szkółek Żbikowskich" tworzą dziś zabudowania pochodzące częściowo jeszcze z końca XIX w. oraz nieco późniejsze, w tym: dom zarządcy i pracowników, stodoła z suszarnią, kantor, zespół szklarni, budynek mieszkalny. Zabytkowy charakter ma też niezwykły park arboretum, w którym rośnie wiele rzadkich gatunków drzew.

Konstancin - willowa dzielnica podwarszawskiego Konstancina-Jeziornej, popularne miejsce weekendowych wypadów Warszawiaków. Spacerując po Konstancinie napotykamy eleganckie letniskowe wille z pierwszej połowy XX w., projektowane w rozmaitych stylach nierzadko przez czołowych polskich architektów. Niektóre przypominają okazałe pałace i świadczą o zamożności dawnych właścicieli, którymi byli przedstawiciele rodzin arystokratycznych, finansjery, rodzin fabrykanckich, czy kupieckich.

Początki Zamku Królewskiego sięgają XIV w. Rozbudowywany za czasów Zygmunta III Wazy, uzyskał wówczas kształt zamkniętego pięcioboku. Od XVI w. wieku był siedzibą władz Rzeczypospolitej - rezydencją królewską, miejscem obrad Sejmu, centrum administracyjnym i kulturalnym kraju. Zniszczony w połowie XVII w. podczas wojen ze Szwecją, świetność odzyskał w wieku XVIII. W okresie panowania saskiej dynastii Wettynów przy jego przebudowie pracowali architekci niemieccy sprowadzeni z Saksonii: Johann Friedrich Karcher, Joachim Daniel Jauch, Carl Friedrich Pöppelmann oraz Jan Krzysztof Knöffel; dekoracje rzeźbiarskie tworzył Jan Jerzy Plersch. Za panowania króla Stanisława Augusta Poniatowskiego kolejne projekty przebudowy zamku tworzył Efraim Szreger, a efektowne dekoracje zamkowych sal wykonywali m.in.: Jan Bogumił Plersch oraz Jan Chrystian Kamsetzer. Po upadku Powstania Listopadowego zamek stał się rezydencją namiestników królestwa, a pod koniec XIX w. generał-gubernatorów. W latach 1920–1922 był siedzibą Naczelnika Państwa, w latach 1926–1939 rezydencją Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Spalony i ograbiony przez Niemców w 1939 r., niemal doszczętnie zniszczony w 1944 r. W latach 1971-1988 został odbudowany i zrekonstruowany.

Zabytkowy park miejski w centrum Warszawy założony przez króla Augusta II Mocnego w pocz. XVIII w. jako ogród w stylu francuskim, według projektów Jana Krzysztofa Naumanna oraz Mateusza Daniela Pöppelmanna. Stanowił część ambitnego założenia urbanistycznego tzw. Osi Saskiej, którego sercem był pałac Saski. W królewskim pałacu mieszkało wielu dworzan pochodzenia niemieckiego, głównie Sasi. Na terenie ogrodu wybudowano kilka obiektów, m.in. Wielki i Mały Salon, Operalnię, ustawiono również 21 barokowych rzeźb, wyobrażających postacie muz i cnót - autorem części z nich był Jan Jerzy Plersch.
W XVIII w. ogrodnikami ogrodu Saskiego byli m.in. Jan Jakub Mencke, Jan Chrystian Mencke oraz Jan Bogumił Ulrich. W XIX w. park przekształcono na modłę angielską. Podczas II wojny światowej (od 1942 r.) ogród był zamknięty dla Polaków. Po wojnie park odrestaurowano i przekomponowano według projektu Aliny Scholtz przy współpracy Romualda Gutta. Mimo zniszczeń wojennych w Ogrodzie Saskim do dziś zachowało się wiele starych, nawet 200-letnich drzew, 21 rzeźb – z których część jest oryginalna, empirowa fontanna i wodozbiór w kształcie rotundy (aut. H. Marconiego), zegar słoneczny (aut. A. Sikorskiego) oraz Grób Nieznanego Żołnierza (pozostałość pałacu Saskiego).

Kościół Św. Trójcy, autorstwa Szymona Bogumiła Zuga, jest jednym z najbardziej reprezentatywnych przykładów architektury klasycystycznej w Warszawie. Projekt świątyni został osobiście zaakceptowany przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Kościół oddano do użytku w 1781 r. Od tego czasu jest centralnym miejscem w życiu społeczności warszawskich luteran. Zniszczony we wrześniu 1939 r. kościół został odbudowany według projektu Teodora Burschego.

Ze względu na doskonałą akustykę był i jest wykorzystywany jako sala koncertowa. Występowało tu wielu wybitnych muzyków, wśród nich, w kwietniu 1825 r., Fryderyk Chopin. Przez szereg lat galeria wokół latarni na kopule kościoła była najwyższym punktem widokowym miasta. Z tego miejsca ruchy wojsk nieprzyjacielskich obserwowali oficerowie Tadeusza Kościuszki podczas Insurekcji 1794 r. W 1858 r. pierwszą fotograficzną panoramę Warszawy z galerii kościoła wykonał Karol Beyer.

Klasycystyczna kamienica przy al. Solidarności 76 a, w której mieści się plebania Kościoła Ewangelicko-Reformowanego, jest repliką. Pierwowzór powstał w latach 80. XVIII w. według projektu Szymona Bogumiła Zuga. Przeznaczony był dla plebanii Kościoła Kalwińskiego i nazwany Domem Dysydentów. Budynek został spalony w 1944 r., rozebrany przy poszerzaniu ulicy i wiernie odtworzony kilkanaście metrów dalej. Fasadę pięknej kamienicy zdobi tympanon z wyobrażeniem Oka Opatrzności.

Nieopodal al. Solidarności stoi gmach Warszawskiej Opery Kameralnej. Niedawno odremontowany budynek pochodzi z lat 70. XVIII w. i jest dziełem Szymona Bogumiła Zuga. Klasycystyczny, nieco ascetyczny w formie budynek powstał jako Zbór Kalwiński. Pełnił tę funkcję do czasu zbudowania nowego kościoła w 1880 r. Członkowie Kościoła Ewangelicko-Reformowanego swoją parafię na Lesznie zarejestrowali w 1776 r., wcześniej na uroczystości religijne musieli się udawać aż do Węgrowa na Podlasiu. W okresie II wojny światowej budynek znalazł się w bezpośrednim sąsiedztwie getta. Mimo wojennego zniszczenia, został odbudowany. Dziś służy jako sala koncertowa, w której można m.in. usłyszeć niemal wszystkie opery Wolfganga Amadeusza Mozarta.

Jedna z najważniejszych warszawskich nekropolii, założona w 1792 r. Projekt rozplanowania cmentarza przypisuje się Szymonowi Bogumiłowi Zugowi. Cmentarz kilkakrotnie zmieniał granice oraz ulegał poważnym zniszczeniom, w trakcie: insurekcji kościuszkowskiej, powstania listopadowego, we wrześniu 1939 r. i w okresie powstania warszawskiego. Spoczywa tu ok. 100 tys. zmarłych, wśród nich osoby mające korzenie niemieckie, m.in. z rodzin: Andersów, Burschów, Dangelów, Deybelów, Gebethnerów, Gloehów, Haberbuschów, Hennebergów, Heurichów, Kerntopów, Klawów, Kolbergów, Kuhnków, Malczów, Meissnerów, Minterów, Orthweinów, Palów, Pfeifferów, Schielów, Scholtzów, Schuchów, Spiessów, Strausów, Szlenkierów, Temlerów, Ulrichów, Wedlów, Wernerów, Werniców, czy Wolffów. Do najcenniejszych kaplic grobowych należą: monumentalna kaplica Halpertów (pełniąca również funkcję kaplicy pogrzebowej gminy), grobowiec Dϋckertów (w stylu świątyni doryckiej) oraz neogotycki żeliwny grobowiec Braeunigów. Od niemal 30 lat na terenie nekropolii działa Społeczny Komitet Opieki nad Zabytkami Cmentarza Ewangelicko-Augsburskiego, którego staraniem odrestaurowano ponad 280 obiektów.

Cmentarz ewangelicko-reformowany w Warszawie został założony ― podobnie jak sąsiadujący z nim cmentarz ewangelicko-augsburski ― w 1792 r. na terenach wydzierżawionych od bankiera Karola Schultza. Kilkakrotnie zmieniał granice, ulegał zniszczeniom w trakcie insurekcji kościuszkowskiej i powstania listopadowego. W czasie powstania warszawskiego w 1944 r. na jego terenie toczyły się ciężkie walki. Na cmentarzu pochowane są osoby różnej narodowości i przekonań, niektórzy mieli korzenie niemieckie, m.in. z rodzin: Beyerów, Breslauerów, Diehlów, Gerhardtów, Grassowów, Gronauów, Hantkeów, Matthesów, Vorbrodtów, Wernerów.

Stojący dziś na środku alei Solidarności, pomiędzy torowiskami, wodozbiór nazywany Grubą Kaśką jest jednym z najbardziej znanych obiektów małej architektury w Warszawie. Zaprojektowany w latach 80. XVIII w. przez Szymona Bogumiła Zuga wodozbiór wyglądem nawiązuje do grobowców rzymskich. Stanowi relikt nieistniejącej kompozycji urbanistycznej placu Tłomackie, którego był centralnym punktem. Kilkakrotnie odnawiany. Ostatni remont przeszedł w 2004 r. odzyskując swój historyczny wygląd.

Przy ulicy Puławskiej, w sąsiedztwie parku Morskie Oko, stoi charakterystyczna wieża nazywana z powodu funkcji, którą niegdyś pełniła, gołębnikiem. Wieżyczka jest piętrowa, z zegarem i charakterystycznym spiczastym dachem w kształcie chełmu, krytym gontem. Powstała w 1780 r. jako jeden z obiektów sentymentalnego parku-ogrodu „Mon Coteau” utworzonego przez Szymona Bogumiła Zuga dla księżnej Izabeli Lubomirskiej z Czartoryskich (stąd dzisiejsza nazwa dzielnicy Mokotów). Zug zaprojektował wówczas alejki, stawy, wysepki, sztuczne pagórki, mostki oraz pawiloniki. Do dziś, z tych wszystkich obiektów przetrwała wieża Gołębnika oraz budynek Glorietty Flamandzkiej. Ten ostatni był niewielkim domkiem z wieżyczką, pierwotnie w stylu klasycystycznym, ale został przebudowany w XIX w. w stylu neogotyckim i nazywany jest Domkiem Mauretańskim.

Rezydencjonalny zespół pałacowo-ogrodowy, z licznymi zabytkami klasycystycznymi, założony w XVIII wieku z inicjatywy króla Stanisława Augusta Poniatowskiego na terenach Ujazdowa. Dziś jest miejscem licznych wydarzeń kulturalnych i sportowych oraz ulubionym miejscem spacerów warszawiaków. Ukształtowanie ogrodu w krajobrazowy park w stylu angielskim zawdzięczają Łazienki Janowi Chrystianowi Schuchowi, architektowi i ogrodnikowi, który przybył do Warszawy z Drezna. Pochodzący również z Drezna architekt Jan Chrystian Kamsetzer brał udział w przebudowie Pałacu na Wodzie, ponadto przypisuje się mu projekty: Amfiteatru oraz Nowej Kordegardy. Dekoratorem wnętrz Pałacu na Wodzie i innych obiektów w Łazienkach był Jan Bogumił Plersch, malarz i dekorator, którego rodzina prawdopodobnie pochodziła z Saksonii.

Eliseum jest podziemną rotundą, jedynym zachowanym pawilonem XVIII-wiecznego sentymentalnego ogrodu na „Książęcem”. Nie jest znane przeznaczenie obiektu. Prawdopodobnie było to miejsce spotkań towarzyskich oraz schadzek. Eliseum było jednym z kaprysów właściciela ogrodu, podkomorzego Kazimierza Poniatowskiego, znanego z hulaszczego i wystawnego trybu życia. Powstała w 1777 r. ceglana budowla składa się z podziemnej okrągłej sali z czterema niszami i przykrytej kopułą. Niegdyś obiekt był połączony podziemnym korytarzem z budynkiem kuchni, zaprojektowanym w formie meczeciku i nazywanym Domem Imama. Projektantem tych oraz innych niezwykłych obiektów w ogrodzie na „Książęcem” oraz w sąsiadujących ogrodach: na Solcu i na „Górze” był Szymon Bogumił Zug. Obecnie Eliseum jest zamknięte dla zwiedzających, przede wszystkim ze względu na zły stan obiektu, który wymaga pilnego i kosztownego remontu. W regionie jest to ważne zimowisko nietoperzy.

Stojąca do dziś kamienica braci Roeslerów i Hurtiga była pierwszym na ziemiach polskich nowoczesnym domem handlowo-mieszkalnym. Zaprojektowany w 1784 r. przez Szymona Bogumiła Zuga w stylu klasycyzmu budynek miał cztery kondygnacje – parter zajmowały sklepy z witrynami, a na trzech piętrach mieściły się mieszkania do wynajęcia. W początkowym okresie właściciele kamienicy sami zajmowali wszystkie sklepy, prowadząc jeden z najbardziej luksusowych magazynów handlowych w Warszawie. W końcu XIX w. budynek został przebudowany według projektu Józefa Hussa. Odbudowując kamienicę po zniszczeniach II wojny światowej przywrócono XVIII-wieczny charakter budowli.

Zespół pałacowo-parkowy wzniesiony w poł. XVIII w. na skraju skarpy wiślanej jako podmiejska rezydencja Henryka von Brühla (ministra króla Augusta II Mocnego) według późnobarokowego projektu Jana Fryderyka Knöbla. W 1786 r. pałac został przebudowany w stylu klasycystycznym przez Szymona Bogumiła Zuga dla Alojzego Fryderyka von Brühla (starosty warszawskiego). Otaczający obiekt park w stylu angielskim zaprojektował Jan Chrystian Szuch. Pałac zmieniał właścicieli – od ok. 1790 r. do 1876 r. należał do rodziny Pothsów, właścicieli dóbr młocińsko-łomiankowskich. Zniszczony podczas II wojny światowej, po niej odrestaurowany, był siedzibą Muzeum Etnograficznego. Obecnie w rękach prywatnych.

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Józefa Oblubieńca przy Krakowskim Przedmieściu niegdyś należał do Karmelitów Bosych, zakonu przybyłego do Polski i Warszawy w XVII w. Budowę kościoła rozpoczęto w latach 40. XVII w. W latach 1762–1779 Efraim Szröger przebudował fasadę główną, nadając jej cechy wczesnego klasycyzmu. Oryginalnym elementem wystroju są dwie kamienne dzwonnice w formie sześciennych latarni umieszczone na skrajach budowli. Fasadę zdobią rzeźby: św. Teresy z Avila i św. Jana od Krzyża, cykl symbolizujący: Miłość, Nadzieję i Wiarę oraz kartusz z herbem Radziwiłłów. Kościół nie został zniszczony podczas II wojny światowej i jest w pełni oryginalny. Obecnie świątynia pełni funkcję kościoła Wyższego Metropolitalnego Seminarium Duchownego w Warszawie. Do kościoła przylegają zabudowania dawnego karmelickiego klasztoru.

Na miejscu Pałacu Potockich, który dziś jest siedzibą Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, stał w XVII w. dwór rodziny Denhoffów, wywodzących się z niemieckiej szlachty kurlandzkiej. W XVIII w. przeszedł w ręce rodziny Czartoryskich. W latach 1760-1766 został przebudowany w stylu późnobarokowym m.in. za sprawą Efraima Schroegera. Wówczas powstał, zachowany do dziś, budynek kordegardy. W latach 1784-1786, na zlecenie księżnej Izabeli Lubomirskiej z Czartoryskich, został przebudowany w stylu klasycystycznym. W przebudowie elewacji, ale przede wszystkim wnętrz pałacu uczestniczyli Szymon Bogumił Zug i Jan Chrystian Kamsetzer. W latach 1799-1945 pałac należał do rodziny Potockich. Od 1857 do II wojny św. w kordegardzie pałacu działała księgarnia naukowa ze sztycharnią nut firmy „Gustaw Gebethner i spółka”, przekształcona w 1872 r. w spółkę „Gebethner i Wolff”, która zapisała się w historii jako wydawca ważnych pozycji literatury polskiej, lektur i podręczników, a także najważniejszych tytułów prasowych – m.in. „Tygodnika Ilustrowanego” czy „Kuriera Warszawskiego”.

Wybudowany ok. 1680-1690 r., prawdopodobnie przez Tylmana z Gameren. Pod koniec XVIII w. wnętrza pałacu zostały przekształcone w stylu klasycystycznym przez Jana Chrystiana Kamsetzera. Ten sam architekt wybudował ok. 1786 r. stojące prostopadle do pałacu klasycystyczne oficyny (rozbudowane w XIX w.) wraz z przyulicznymi kordegardami oraz bramę. W XIX w. w pałacu mieszkało kilku znanych artystów, m.in. malarz Zygmunt Vogel, który w latach 1808-1826 miał tu swoją pracownię. W drugiej połowie XIX w. w pałacu działała Biblioteka Ordynacji Krasińskich. We wrześniu 1939 r. budynek spłonął wraz z ogromną kolekcją malarstwa, oficyny zostały podpalone przez Niemców podczas powstania warszawskiego. Całość została odbudowana po wojnie według projektu Stanisława Brukalskiego – pałac w szacie barokowej, a oficyny w stylu klasycystycznym. Niedawno pałac, w którym mieści się Akademia Sztuk Pięknych, został gruntownie odrestaurowany.

Usytuowana w pobliżu ulicy Młynarskiej na terenie cmentarza ewangelicko-augsburskiego, ufundowana przez Marię ze Słuckich Halpertową, po śmierci jej męża Salomona. Powstała w 1835 r., jej autorstwo przypisuje się Adolfowi Grzegorzowi Schuchowi. W latach 80. XIX w. została przebudowana przez Jana Heuricha seniora. Niezwykle uroczysta była konsekracja kaplicy. Uświetniła ją kantata Józefa Elsnera skomponowana do słów Henryka Spiessa. Jest prawdopodobnie najwspanialszą spośród wszystkich warszawskich kaplic grobowych, wyróżnia się czystością form antycznych i finezją detalu rzeźbiarskiego. Pełni funkcję kaplicy przedpogrzebowej.

Pałac został wybudowany w 1714-30 r. dla Józefa Wandalina Mniszcha, marszałka wielkiego koronnego, prawdopodobnie według projektu Burcharda Christopha von Münnicha. W pocz. XIX w. w pałacu mieściło się Towarzystwo Muzyczne „Harmonia" - założone przez mieszkającego w pałacu Ernesta Teodora Amadeusza Hoffmanna. W 1829 r. pałac stał się siedzibą Resursy Kupieckiej, gruntownie przebudowany w stylu klasycystycznym przez Adolfa Grzegorza Franciszka Schucha. Aż do 1939 odbywały się w nim zebrania, loterie, odczyty, bale i jubileusze. W 1940 r. w pałacu działał szpital maltański, sierpniu 1944 r. Niemcy wymordowali rannych i personel szpitala, budynek zaś spalili. Odbudowany według projektu Mieczysława Kuzmy w stylu klasycystycznym, jest siedzibą ambasady belgijskiej.

Wzniesiony został w latach 1874–1875 dla zamożnego finansisty Jakuba Janasza. Jego projektantem był Jan Heurich starszy (1834-1887), który zaprojektował rezydencję w stylu francuskich pałaców przyulicznych. W 1893 r. pałac przeszedł w ręce rodziny Czackich i stanowił ich własność do 1939 r., kiedy to budowlę zakupił Polski Związek Przemysłowców Metalowych. Podczas II wojny światowej zabytek został tylko nieznacznie uszkodzony, jednak w okresie powojennym nowi użytkownicy doprowadzili do jego dewastacji. W latach 1970–1973 pałac przeszedł gruntowną renowację, stając się siedzibą dyrekcji Przedsiębiorstwa Państwowego Pracownie Konserwacji Zabytków. Zrekonstruowano wówczas wystrój architektoniczny elewacji oraz wnętrz, wykorzystując m.in. francuskie wzorniki z epoki. W latach 2003-2007 miała miejsce kolejna renowacja zabytku. Niedyś stojący w rzędzie kamienic, a dziś otoczony wysokimi blokami, jest przykładem dobrze zachowanego pałacu warszawskiego z drugiej połowy XIX wieku. Jego architekturę wyróżnia długi, ciągnący się przez całą szerokość elewacji frontowej, balkon pierwszego piętra ozdobiony żeliwną kratą.

W XVIII i XIX w. stałym elementem krajobrazu zachodnich peryferii Warszawy były drewniane wiatraki. Znaczne ich skupisko znajdowało się w okolicach dzisiejszej ulicy Młynarskiej. Młynarze stanowili grupę zawodową, która wyróżniała się zamożnością i prestiżem. Zawód młynarza często przechodził z ojca na syna. Duża grupa młynarzy była przyjezdna. Część z nich przybyła na tereny podwarszawskie jeszcze w XVIII w., za czasów saskich. Na pocz. XIX w., kiedy Warszawa znalazła się pod panowaniem pruskim, trafili tu liczni osiedleńcy z Wielkopolski, Śląska i Pomorza, gdzie istniały tradycje młynarstwa wiatracznego. Wśród nazwisk XIX-wiecznych wolskich młynarzy spotykamy wiele o niemieckim brzmieniu: Achtznik, Anders, Brejer, Burchwitz, Eitner, Flatz, Kalum, Klimpel, Lechnert, Lindner, Maetzer, Marienfeld, Schmeyko, Schneider, Schramm, Thiesler, Wolf. Stopniowo osiedleńcy ulegali polonizacji, czemu sprzyjały mieszane małżeństwa. Największy rozkwit młynarstwo osiągnęło po powstaniu listopadowym. W 1870 r. w Warszawie żyło 36 majstrów cechowych związanych z ulicą Młynarską oraz 14 związanych z ulicą Wolską. Powstanie młynów parowych i urbanizacja wolskiego przedmieścia doprowadziła do zniknięcia wiatraków z podwarszawskiego krajobrazu. Ostatni młyn rozebrano po I wojnie światowej.

Szopy to powstała w XV w. podwarszawska wieś. Od 1916 r. znajduje się w granicach Warszawy, w dzielnicy Mokotów. Rządzące po III rozbiorze Warszawą władze pruskie na pocz. XIX w. osiedliły tu kilkanaście rodzin niemieckich kolonistów, tworząc kolonię Szopy Niemieckie. Kolonia znajdowała się w rejonie dzisiejszych ulic: Wielickiej i Domaniewskiej, niedaleko stacji Metro Wilanowska. Większość osiedlonych tu Niemców była rolnikami, ale zdarzali się rzemieślnicy, a także robotnicy najemni. Powstały tu liczne zakłady ogrodnicze, produkowano m.in. wino, a w XIX w. działała fabryka świec stearynowych Karola Scholtze. Część XIX-wiecznych mieszkańców tego miejsca nosiła nazwiska o niemieckim brzmieniu: Fauser, Schick, Klotz, Knoedler, Haag, Ochman. Mieszkańcy stopniowo asymilowali się z polskim otoczeniem. Ślad po niemieckiej obecności w tej części Warszawy nie przetrwał ani w topografii, ani w zabytkach materialnych.

Ulica Kanonia, położona na tyłach Katedry św Jana, to jedno z najbardziej urokliwych miejsc warszawskiej Starówki. Na pocz. XIX w. pod numerem 8 stanął gmach Towarzystwa Przyjaciół Nauk, po 1823 r. stał się kamienicą mieszkalną. Na początku XX w. mieszkał tu Artur Oppman (Or-Ot), piewca starej Warszawy, w szczególności Starego Miasta. W jego domu bywali m.in.: Bolesław Prus, Stefan Żeromski, Władysław Reymont, Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Bolesław Leśmian, Wojciech Kossak, Jan Lechoń i inni pisarze. Okres powstania warszawskiego 1944 r. przetrwała jedynie klasycystyczna fasada budynku, po wojnie kamienica została odbudowana. Dziś w budynku tym ma swoje biuro i salę prób Teatr Adekwatny.

Nazwa osiedla pochodzi od nazwiska jego inicjatora – Ignacego Augusta Boernera: inżyniera, żołnierza, ministra. Jako minister Poczt i Telegrafów (1929-1933) doprowadził do utworzenia w 1932 r. osiedla mieszkaniowego dla pracowników resortu łączności przy Transatlantyckiej Radiostacji Nadawczej w Babicach. W 1935 r. osiedle liczyło już 284 domki. W 1936 r., w dowód uznania dla pracy zmarłego już Boernera, osiedlu nadano nazwę Boernerowo. Po II wojnie światowej zmieniono ją na Bemowo. Do nazwy przedwojennej powrócono w 1987 r.

W związku z otwarciem na przełomie lat 40/50 XX . Lotniska Babice oraz kompleksu Wojskowej Akademii Technicznej (WAT) osiedlu nadano charakter wojskowy, wysiedlając prawie wszystkich jego dawnych mieszkańców. W domach zakwaterowano pracowników WAT-u i lotniska. Tylko ok. 30% dawnych mieszkańców odzyskało swoje dawne domy.

Osiedle w dzielnicy Targówek. Nazwa pochodzi od Józefa Elsnera – właściciela tego terenu, kompozytora, teoretyka muzyki, pedagoga, rektora Szkoły Głównej Muzyki i nauczyciela Fryderyka Chopina. Elsner najpierw dzierżawił majątek, następnie dzięki protekcji cara Mikołaja I, zyskał zapis tego majątku. Elsnerów został włączony do Warszawy w 1951 r. Dziś centralne miejsce dawnego majątku Elsnera upamiętnia granitowa kolumna, stoi przy ul. Nefrytowej 6. Natomiast Elsner mieszkał na co dzień w Warszawie, w budynku Dziekanki.

Gmach Zachęty jest jednym z najpiękniejszych obiektów publicznych w Warszawie. Jego projektantem był Stefan Szyller, wybitny warszawski architekt przełomu XIX i XX w.
Budynek powstał w latach 1898-1903 na zamówienie Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Królestwie Polskim − organizacji, skupiającej artystów i miłośników sztuki, która stawiała sobie za cel popularyzację sztuki polskiej, niesienie pomocy młodym artystom, organizację wystaw i konkursów etc. Zrealizowany projekt (artysta zaprojektował bowiem trzy znacznie różniące się warianty) nawiązuje do renesansu włoskiego i klasycyzmu. Szczególną dekoracyjnością odznacza się fasada główna, z bogatą dekoracją rzeźbiarską Zygmunta Otto w tympanonie masywnego portyku. Wnętrze zostało zaprojektowane do celów wystawowych: z przeszklonym górą dziedzińcem otoczonym piętrowymi krużgankami. Po II wojnie światowej bogate zbiory malarstwa polskiego z Zachęty zdeponowano w Muzeum Narodowym w Warszawie, gdzie stały się trzonem Galerii Sztuki Polskiej.
Dziś w gmachu mieści się Zachęta Narodowa Galeria Sztuki – narodowa instytucja kultury, która stawia sobie za cel prezentację i promocję sztuki współczesnej.

Gmach Główny Politechniki Warszawskiej to jeden z najwspanialszych warszawskich budynków przełomu XIX i XX w. Został wybudowany w latach 1899-1902 według projektu wybitnego architekta tego okresu, Stefana Szyllera.

Majestatyczny budynek stylem nawiązuje do renesansu włoskiego i klasycyzmu. Szczególne wrażenie robi – zwrócona w kierunku placu – elewacja frontowa, dwukondygnacyjna, zamknięta attyką z nazwą uczelni i przedstawieniem grupy rzeźbiarskiej Apoteozy Nauk. Imponujące wrażenie robi czterokondygnacyjna, krużgankowa aula Politechniki, zamknięta szklanym dachem.

Gmach stanowi część większego założenia, w ramach którego Szyller wzniósł także pawilon wydziału fizyko-elektrotechnicznego. Oba budynki powstały na zamówienie Instytutu Politechnicznego im. cara Mikołaja II. Początkowo polska młodzież bojkotowała tę uczelnię, ponieważ była rządowa z językiem wykładowym rosyjskim. Zamknięta po rewolucji 1905 r., została otwarta jako uczelnia polska w okresie I wojny światowej. Dziś jest najważniejszą instytucją kształcenia politechnicznego w Polsce. Gmach główny Politechniki zniszczono w czasie II wojny światowej, odbudowano go w latach 1945-1946.

Na terenie kampusu Politechniki Warszawskiej, osłonięty drzewami, stoi gmach wydziału fizyki (pierwotnie fizyko-elektryczny) Politechniki Warszawskiej. Został wybudowany w latach 1899-1902 według projektu wybitnego architekta tego okresu, Stefana Szyllera, autora m.in. gmachu głównego Politechniki. Zaprojektowany został w stylu renesansu włoskiego z elementami klasycyzmu, trzykondygnacyjny, złożony z czterech skrzydeł zgrupowanych wokół krużgankowego dziedzińca.

Pierwotnie posiadał monumentalne, wysunięte przed gmach skrzydło frontowe. Budynek był w detalach zaprojektowany do funkcji, które miał pełnić. Miał m.in.: sale do badań, wykładów i ćwiczeń, wieżę do obserwacji astronomiczno-meteorologicznych, niezależną konstrukcję nośną obserwatorium i pracowni dla potrzeb czułej aparatury. W czasie II wojny światowej budynek został znacznie uszkodzony, w latach 1945-1946 odbudowany bez skrzydła frontowego.

U zbiegu ulic Złotej i Zgoda stoi